Resumé van het oeuvre van Jan de Rooden

 

 
 
Sinds Jan de Rooden en ik in 1958 ons eigen keramiekatelier begonnen, ontwikkelde Jan zich vrij spoedig
van pottenbakker tot keramist en gaandeweg tot keramisch kunstenaar. Klei werd in zijn handen het materiaal
waarin hij zich bij uitstek uitdrukte.
In de ruim vijftig jaar die zijn oeuvre bestrijkt, heeft hij met uitzonderlijke vaardigheid aan talloze ideeën en
onderwerpen vorm gegeven.
Hij deed dit veelal in thema's, in fases. Deze fases benoemen is de opzet van deze pagina's.

Johnny Rolf, Amsterdam, september 2010
 
 

Fase 1
 
Begin zestiger jaren verbreedt Jan de Rooden zijn pottenbakkers terrein.

Hij kantelt zijn uit klei plakken opgebouwde rechthoekige potten, waarop hij engobes en glazuren picturaal gebruikte.
Het resultaat: gesloten sculpturale blokken op voet.
Met ingekerfde gutsen en lijnen creëert hij daarop landschaps impressies.

Zijn draaischijf begint hij vrijer te gebruiken met expressieve potten als resultaat.
 
 

  "Rechthoekige pot" 1964; H. x B. 20.9 x 20.9 cm. D. 8.2 cm.; (Coll. kunstenaar)
Reducerend gestookt in electrische oven. 1260 Cº.
 
 

"Blok op voet" 1964, H. 14 cm. B. x  D. 20.7 cm.; (Part. Coll.)
Reducerend gestookt in electrische oven. 1260 Cº.
 
 

  "Waterpot" 1963, H. 14.5 cm. Diam. 19.5 cm.; (Coll. Stedelijk Museum, Amsterdam)
 
 
 

Fase 2
 

Tijdens zijn werkverblijf in 1966 in de Gustavsberg ateliers in Zweden, wordt Jan de Rooden geraakt door de kilheid
van de nieuwe architectuur. In reactie erop ontstaan zijn eerste sociaal bewogen stukken.
Ogen staren uit strakke zwart / witte rechthoekige vormen.

Terug in zijn Amsterdamse atelier verschijnen er onheilspellende "Zwart en Wit Composities" waarmee hij reageert
op de spoetniks: blijvend spieden ogen vanuit de ruimte.

De rassenrellen in 1967 in New Jersey en elders in Amerika roepen dramatische "Black and White" stukken op.

In 1968 meer bewogen stukken. Gave bloem- en architectuur vormen staan binnen opengereten schaal- en komvormen, contrasteren daarmee.

Openbarstende wit / zwarte bollen verbeelden de spanning en de druk die hij waarneemt tussen de planeet en haar bewoners,
en tussen bewoners onderling.

De Roodens witte ronde en vierkante composities op voet met zwarte sporen als in een landschap lijken adempauses
in de continue reeks werkstukken vol spanning.
 
 

"Stad" 1966, H. 47 cm. B. 53 cm.
(Gemaakt in de Gustavsberg Studios, Gustavsberg, Zweden)

  ooooo
 

"Compositie in zwart en wit" 1967, H. 40.5 cm. Diam. 21 cm.; (Coll. Centraal Museum, Utrecht)
 

 

"Compositie in Zwart en Wit" 1968, H. plm. 46 cm.; uit het thema: "Zwart en Wit".
Collectie van wijlen Prof. Hubert A. Arnold, UCDavis.
Hubert Arnold schonk zijn collectie aan het "Crocker Art Museum" in Sacramento, Californië.
 
 

"Compositie van Twee Vormen" 1968; Diam. 29 cm.; (Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

 

"Bolcompositie" 1968; H. 26.5 cm. Diam. 29 cm.; (Part. coll.)
 
 

"Sporen" 1967; H. 14 cm. B. x  D. 23 cm.; (Coll. Frans Hals Museum, Haarlem)
 
 
 

Fase 3

 
Begin jaren zeventig begint de Rooden aan zijn thema "Hard en zacht" als maatschappij kritiek, als “social comment".
Die werken dragen de titels "Pressure" en "Tension".

Vervreemding drukken de "Soft box" stukken uit, waarin hij dunne lappen klei plooit en bakt in een doos van klei.
Sommige geplooide keramiek lappen hangt hij horizontaal op. Andere hangt hij verticaal aan de wand met een kubus of
een andere keramiek vorm erop.
 
 

 

"Pressure" 1970; Br. 21.5 cm. uit het thema "Hard en zacht". (Coll. Gemeentemuseum, den Haag)
 
 

"Soft box" 1970; H. 29.9 cm. B. 22.7 cm. D. 5.8 cm.; uit het thema "Hard en Zacht". (Part. Col.)
 
 

"Zacht met Beker" 1971, H. plm. 40 cm.; uit het thema "Hard en Zacht". (Part. coll.)
 
 
 

  Fase 4
 
In 1973 komt de Rooden met openbarstende stenige bolvormen. Groeisels en magma stulpen naar de oppervlakte.
Zij verbeelden opnieuw spanningen binnen in de planeet aarde en daarop.

In het thema: "Kwetsbare planeet" (1974) laat hij heftig contrasterende vormen op elkaar botsen, in elkaar binnendringen, kraters slaan.
Deze composities dragen titels als: "Bol/balk" en "Bol/kubus".

Gelijktijdig werkt hij aan het thema "Phase". Eerder gave, kaarsrechte kolommen knakken alsof zij zijn aangetast.
De Rooden tornt hier aan veilige zekerheden, wekt opnieuw vervreemding.

Om in deze lange periode van spanning adem pauzes in te lassen begint Jan de Rooden aan zijn vierkant / ronde potten.
 
 

 

"Eruptie" 1973; H.. 33 cm. Diam. 28 cm.; (Part. coll.)
 
 

Compositie "Bol - Balk" 1974; Br. 45 cm.; uit het thema:"Kwetsbare planeet". (Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

 

Compositie "Bol - Kubus"1974; H. 41.8 cm. B.43.6 cm. D. 36 cm.; uit het thema:"Kwetsbare planeet". (Part. coll.)
 
 

Pot "Phase III" 1973, H. 48.5 cm. B.12cm. D.12.4 cm.; uit het thema "Phase".
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

Pot "Phase XI" 1973, H. 30.2 cm. B. 20.3 D. 16.4 cm.; uit het thema "Phase". (Coll. kunstenaar)
 
 

"Vierkant-ronde pot", 1973, H. 29.5 cm. W. x  D. 25.3 x 25.3 cm.; (Priv.coll.)
 
 
 

Fase 5
 
Vlam ovens bouwen en stoken op het Friese land in Morra (1976 – 1983).

Pottenbakker zijn in hart en nieren met puur klassiek werk: schalen, potten en kommen.

Het zoutglazuur stoken perfect leren beheersen met de vroeg Rijnlandse baardmannen voor ogen.
Is die kwaliteit eenmaal bereikt, dan verslapt voor hem de aantrekkingskracht van dit medium.

Het gebrek aan aandacht voor zijn "pottenbakkers kommen" heeft de Rooden inmiddels aangezet tot
het maken van een reeks "Monumenten voor een kom".
 
 

 

Monument voor een eenzame kom, "bij openslaande deur" 1978; H. 8.7 cm. B. 27.8 cm. D. 23.1 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

Monument voor een eenzame kom "in landschap", 1978; H. 6.8 cm. B. 32.2 cm. D. 28.8 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

Monument voor een eenzame kom "bij bewolkte stad", 1978; H. 23 cm. B. 27.4 cm. D. 9.1 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Zoutglazuur schotel", 1979; H. 8.6 cm. Diam. 30 cm.; (Artist's Coll.)
 
 

"Zoutglazuur kruik", 1979; H. 15.8 cm. Diam. 18.2 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

 

  "Grijze rechthoekige pot", 1979; H. 28.2 cm. B. x  D. 14.2 cm.; Gas oven; (Coll. kunstenaar)
 
 

."Horizontale temmoku pot", 1979; H. 14 cm. B. 30.5 cm. D 15 cm.; Gasoven; (Coll. kunstenaar)
 
 
 

Fase 6
 
Na Morra met vernieuwd élan terug naar de elektrische oven in Amsterdam.       

Heldere kleuren. Een vastomlijnd doel dat exact uitgevoerd moet worden (1980 / 1982).    
                                          
Er verschijnen idoolvormen en composities gekenmerkt door kleuraccenten.
In nieuwe sculpturale vormen tracht de Rooden vormdelen als het ware binnen elkaar te laten bewegen.

Daarnaast maakt hij opnieuw stukken met een verhalende dan wel dreigende inhoud.
 

"Dansend idool", 1980; H. 28.4 cm. B. 28 cm. D. 17.8 cm.;
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

"Compositie", 1980; H. 28 cm. B. 28.7 cm. D. 15.7 cm.; (Coll. kunstenaar)
 

 

"Bewegend zwart IV", 1981; H. 21.2 cm. B. 25.6 cm. D. 25. 8 cm..
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

 " Shadow of civilisation III", 1981; H. 16.7 cm. B. 37.8 cm. D. 31 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Homage aan Sadat", 1981; H. 20 cm. B. 36.5 cm. D. 30 cm.; ( Coll. Grassimuseum, Leipzig, D)
 
 

" Inslag III", 1981; H. 12 cm. B. 28 .5 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Gebeurtenis", 1981; H. 13.5 cm. B. 39.7 cm. D. 31.2 cm.. (Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 
   

Fase 7
   

Na een lange reis door India (1982) komt de Rooden met het thema "Cyclus", een eigen – westerse – interpretatie van
het Indiase concept van de Yoni / Lingam. Parings sculpturen.

Opgemerkt mag worden, dat vanaf fase 6 zijn werkstukken uitermate bewerkelijk waren en de uren niet te tellen.
 
   

 

"Cyclus VII", 1982; H. 56.6 cm. B. 44 cm. D. 60 cm.; (twee delig); uit het thema: "Cyclus" (Coll. kunstenaar)
 
 

" Cyclus IV", 1982; H. 43 cm. B. 67 cm. D. 60 cm.; (twee delig); uit het thema "Cyclus".
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
   
 

Fase 8
 
In de periode 1982 / 85 snijdt de Rooden een gevarieerd aantal thema's aan,

De "Verleden toekomst" (1983) objecten zijn cultuur kritische bespiegelingen.

In "Mind and Matter" (1984) zet hij orde en chaos tegenover elkaar.

In de "Einde weg" composities, eveneens uit 1984, kijkt hij met ironie naar de gevolgen van het menselijk gedrag bij de poging planeet aarde naar zijn hand te zetten.

De serie miniatuur sculpturen "Being" hebben het ontstaan en het bedreigd worden van levensvormen tot onderwerp.

Zijn eigen handafdruk in klei past hij toe in de series "Fragment" en "Impressie".
Aan de binnenzijde van die kleiafdruk brengt hij gekleurde vlakken aan als facetten in natuurlijke gesteenten.

De "Impressie" sculpturen plaatst hij over blokken Arduinse steen.
 
 

"Verleden toekomst", 1983; H. 11 cm. Br. 35.5 cm. D. 20.7 cm.; uit het thema "Being" . (Coll. Grassimuseum, Leipzig, D)
 
 

"Beweging II", 1983; H. 5.2 cm. B. 16.9 cm. D. 6.4 cm.; uit het thema "Being"; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Balancerend zwart", 1983; H. 6 cm. B. 10.6 cm. D. 11.8 cm.; uit het thema "Being"; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Ontmoeting", 1984; H. 32.5 cm. Basis 33.6 x 38 x 38 cm.; uit het thema "Mind and matter".
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

"Inzicht V", 1984; H. 16 cm. W. 14 cm. D. 17.9 cm.; uit het thema "Mind and Matter"; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Mind and Matter", 1984; H. 8.7 cm. B. 12.3 cm. D. 10 cm.; uit het thema "Mind and Matter"; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Einde weg", 1984; H. 11.4 cm. B. 53 cm. D. 24 cm.. (Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

"Being", 1984, H. 7.3 cm. B.11.3 cm. D.13.3 cm.; uit het thema "Being"; (Coll. kunstenaar)
 
 

 

"Blauw rode boom",1984; H. 6.4 cm. B. 11 cm. D, 12.4 cm.; uit het thema "Being"; (Coll. kunstenaar)
 
 

" Balancerend zwart", 1984; H. 6.4. cm. B. 10.8 cm. D. 16 cm.; uit het thema "Being"; (Coll. kunstenaar)
 

 

"Beweging", 1984; H. 6.2 cm. B. 14.4 cm. D. 11.6 cm.; uit het thema "Being"; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Formatie IV", 1984; H. 12 cm. Br. 44 cm. D. 25 cm.; uit het thema "Formatie"; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Formatie IV", 1984; keerzijde van het keramisch deel; H. 12 cm. B. 44 cm. D. 25 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Impressie VII", 1984; H. 16 cm. B. 18 cm. D. 12 cm.; uit het thema; "Impressie"; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Impressie VII", 1984; H. 16 cm. B. 18 cm. D. 12 cm; keramisch deel.binnenzijde; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Turquoise gate", 1984, H. 14.9 cm. B. 16.4 cm. D. 21.3 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Turquoise gate", 1984, onderkant; H. 14.9 cm. B. 16.4 cm. D. 21.3 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Lingam yoni", India, 1985; H.20 cm. Diam. 28 cm.; uit het thema "Being"; olie - houtoven; (Coll. kunstenaar)
 
 
 

Fase 9
 
In 1985 en 1986 werkt Jan de Rooden mee aan het "Het Gestookte Leembouw Project" in Pondicherry, India.

Tijdens het moesson seizoen van 1985 werkt hij in zijn Amsterdamse atelier aan het thema "Aarde".
Die stukken spiegelen de existentiële nood, waarmee het aardse bestaan van onderklassen in India geconfronteerd wordt.
 
 
 

"Aarde III", 1985; H. 7.8 cm. L. 46.4 D. 13.7 cm.; (Sokkel 70 - 37- 2) uit het thema "Aarde"; (Coll. kunstenaar)

 
 

"Aarde VII", 1985; H. 10.5 cm. L. 67.2 cm. D. 10.2 cm.; uit het thema "Aarde". (Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 
 

Tussenperiode

 

In 1987 verhuizing van het grachtenpand aan de Kloveniersburgwal in Amsterdam naar het Koetshuis in de Watergraafsmeer.
Gezondheids problemen sinds 1985 worden na de diagnose diabetes door insuline therapie gaandeweg hanteerbaar.

In 1988 kan de Rooden na een lange onderbreking opnieuw aan het werk met zijn geliefde medium klei.

Zoals ouder wordende kunstenaars wel vaker doen, grijpt hij terug op vertrouwd idioom.

Hij variëert op zijn vroegere geometrische vaas- en potvormen, vindt opnieuw inspiratie in de Chinese vroege
bronzen en groeit zo geleidelijk naar nieuwe thema's.
 
 

"Rechthoekige potcompositie", 1988; H. 24.6 cm. B. 36 cm. D. 12.6 cm.; (Coll. kunstenaar)

 
 

"Gongpot", 1988; H. 23.2 cm. B. 38 cm. 14.2 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Bronskleurige vierkante pot", 1988; H. 21.8 cm. B. 25.5 cm. D. 25.5 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Schaalvorm", 1988; H. 22.2 cm. B. 44.7 cm. D. 24 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Rechthoekige pot", 1987; H. 27 cm. B. 21.4 cm. D. 11.2 cm.; (Coll. Johnny Rolf)
 
 

"Gedragen pot", 1990; H. 26.9 cm. Br. 48.5 cm. D. 19.5 cm.; (Coll. kunstenaar)

 
 

"Gedragen pot", 1991; H. 51 cm. B. 41.3 cm. D. 16.3 cm.; (Part. coll.)
 
 

  "Grote Indigo pot", 1994; H 74.2 cm. B. 44.5 cm. D.16.5 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Grote Indigo pot", 1994; keerzijde; H 74.2 cm. B. 44.5 cm. D.16.5 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

Pot "Jade", 1996; H. 50.7 cm. B. 50 cm. D. 18.5 cm.. (Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

Pot "Jade", 1996; keerzijde; H. 50.7 cm. B. 50 cm. D. 18.5 cm.. (Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 
 

Fase 10
 

In 1993 komt de Rooden met zijn serie "Symbolen". Deze twee-delige composities zijn geïnspireerd door oertekens en
door eeuwenlang gebezigd gereedschap.
Als een architect lijkt hij te werk te gaan bij het opbouwen van nieuwe schaal- en andere vormen.
 

"Symbool IV", 1993; H. 52.2 cm. B. 46 cm. D. 12 cm.; twee delig, uit het thema "Symbool".
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

  "Symbool V", 1993; H. 35 cm. B. 40 cm. D. 12.3 cm.; twee delig; uit het thema "Symbool"; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Schaal compositie II", 1994; H. 16.3 cm. B. 51 cm. D. 41.3 cm.; ( Part. coll.)
 
 
 

Fase 11
 
Tussen 1995 en 2000 keren landschap impressies terug op trapeziumvormige potten, tegels en schermen.
Bronskleurige glazuren wisselt hij af met een nieuwe techniek van engobes haast aquarellerend geschilderd over
opgepenseeld reliëf .
 
 

"Landschaps pot VII", 2000; H. 34.6 cm. B. 40 cm. D. 12 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

  "Halmen pot", 1998; H. 45..4 cm. B. 32.8 cm. D. 14.2 cm..
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag )

 

 

 

Pot "Wintelandschap", 1998; H.223.7 cm. B. 35. 8 cm. D. 12.3 cm.; (Coll. kunstenaar)

 

 

Pot "Oerlandschap", 1998; H. 22.6 cm. W. 34.4 cm. D. 12.2 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

Scherm "'t Wadt", 1999; H. 23. 7 cm. B. 46.7 cm. D. 15 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

Scherm "Vlammend Riet", 1999; H. 25.3 cm. B. 35.3 cm. D. 7.6 cm..
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 
 

Scherm "Dansend Riet", 2000; H. 30.8 cm. B. 49. 7 cm. D. 10.8 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 
 

Fase 12
 
In 2001 werkt Jan de Rooden opnieuw met dunne, plooibare plakken klei.
Het worden wandtegels waarop landschappen als in vogelvlucht zijn weergegeven.            

                                                                                                                                                                                                                                             
 

Wandtegel "Rietlanden II", 2001; H. 28.2 cm. B. 34.3 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

Wandtegel "Rietlanden II", 2001; H. 28.2 cm. B. 34.3 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

Wandtegel "Settlement II", 2001; H. 36 cm. B. 34.8 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

Pot "Kleurimpressie VII", 2001; H. 27.5 cm. B. 26.5 cm. D. 11.5 cm.; (Coll. kunstenaar)

 
 

Pot "Avondwater", 2001; H. 32 cm. B. 22.2 cm. D. 10.2 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 
 

Fase 13
 
Ook voor hem zelf onverwacht ontstaat in 2002 de "Kosmos" serie.

Met een zekere wrevel en verbazing beziet de Rooden de menselijke activiteiten in de ruimte.

Wat voedt de ambitie van de mens in zijn schier ongebreidelde expansie- exploiratiedrift?                                               
 
 

"Kosmos III", 2002. H.35.3 cm. B. 44 cm. D. 14 cm.; uit het thema "Kosmos"; (Coll. kunstenaar)

 

 

"Kosmos A", 2002; H. 28.6 cm. B. 40 cm. D. 14.2 cm. uit het thema "Kosmos"
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag)

 

 

"Kosmos VI", 2002; H. 8.8 c. B. 46.5 cm. D. 33.5 cm.; uit het thema "Kosmos"; (Coll. kunstenaar)
 
 
 

Fase 14
 
In 2003 en 2004 variëert de Rooden verder op zijn rechthoekige pot- en vaasvormen.

Hij gebruikt hier zijn glazuren als in action painting. Door hun samenstelling creëeren zij op de onberoerde klei
warme roestrode en siënna tonen.

Een zelfde palet bezigt hij op het volgende thema, dat hij " Phoenix" noemt.
 
 

"Potcompositie VIII", 2004; H. 32.7 B. 22 cm. D 13 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Phoenix II", 2004; H.35 cm. B. 41 cm. D.13.5 cm ; uit het thema "Phoenix".
(Coll. Gemeentemuseum, den Haag )
 

 

"Phoenix II", 2004; keerzijde; H.35 cm. B. 41 cm. D.13.5 cm.; uit het thema "Phoenix".
(Coll. Gemeentemuseum,den Haag )
 
 
 

Laatste fase
 
Na vijftig jaar onafgebroken boetseren willen zijn handen rust, maar voordat hij de klei vaarwel gaat zeggen,
keert Jan de Rooden nog eenmaal terug naar de hem zo dierbare rechtnoekige vaasvorm.
                              
Hij sluit tenslotte af met een allerlaatste serie, die hij als in een natuurlijk vervolg op "Phoenix", "Balts" noemt.
Daarmee is het werken in klei toch nog opeens voorbij.
 
 

"Gedecoreerde pot X", 2006; H. 42 cm. B. 27.7 cm. D. 13.6 cm; (Coll. kunstenaar)

 
 

"Rechthoekige gedecoreerde vaas ", 2006; H. 28 cm. B. 13 cm.; (Priv. coll.)
 
 

"Rechthoekige gedecoreerde vaas VI", 2006; 41.7 cm. B. 15.2 cm.; (Coll. kunstenaar)
 
 

"Balts VIII", 2006; H. 31 cm. B. 38 cm. D. 11.5 cm.; uit het thema "Balts"; (Coll. kunstenaar)
 
 

" Balts IX"; 2006; H. 42.6 cm. B. 31 cm. D. 12 cm.; uit het thema "Balts"; (Coll. kunstenaar)
 

Geïnitieerd en geredigeerd door Johnny Rolf
 
home