Hommage

Franse "Melkkan" Puisaye, Bas Bourgogne, 19e eeuw, H. 24 cm.

De sobere schoonheid van potten als deze doet me goed.
Ik bewonder het robuste vakmanschap van deze pottenbakkers.
Zonder ophef, maar niet zonder trots, schiepen zij opbergruimte uit klei.
Zo vaak troffen Johnny en ik deze potten aan in franse uitdragerijen.
Wij namen ze gretig mee, ontdeden ze thuis van stof en vuil en gaven ze
een plek te midden van onze andere Puisaye schatten.

Pottenbakker in ruste M. Cadet Gaubier staande voor zijn "climbing kiln" in St. Amand en Puisaye zomer 1971.

 Begin zestiger jaren ontdekten Johnny en ik potten uit de Berry in Frankrijk.
Forse, krachtige potten zonder enige pretentie of opsmuk, en prachtig in hun natuurlijke, houtgestookte steengoed staat.
Zij veroverden ons hart op slag..

De eerste tocht met onze "deux cheveaux - bestel" in 1971 ging naar St. Amand en Puisaye in de Bas Bourgogne,
een van de pottenbakkers dorpen in die bebosde streek, rijk aan klei..
.De typisch oplopende houtovens stonden er nog en de daarin gestookte potten vonden wij ook,
maar slechts één oude meester pottenbakker konden wij ontmoeten. Hij was sinds kort gepensioneerd.
In het dagelijkse leven van de gemeenschap was voor de oorspronkelijke pottenbakker geen taak meer weggelegd.

Tradionele potten uit deze streek, sommige ruim twee honderd jaar oud, troffen wij nu in uitdragerijen en bij brocantes, .
Zij gingen mee naar huis, kregen een bad en opgetogen om hun stralende aanwezigheid noemden wij ze "voedsel voor de ziel".

Korea

In 1974 ontmoetten wij in Ichon in Korea de heuse Koreaanse collega' s, of moet ik zeggen broers,
van die Franse Puisaye pottenbakkers van weleer.

Deze Onggi pottenbakkers waren nog volop bezig met het maken van hun potten,
Onggi potten voor de dagelijkse Koreaanse kost van Kimchi.
Wij konden vrij rondgaan in de werkplaatsen en het werk van deze meesters stap voor stap volgen.
Dit was een confrontatie met het klassieke handwerk, en de wezenlijkste ontmoeting met een ambachts kunstenaar denkbaar.

Daar ervoer ik, hoe oer potten ontstaan, voortkomen uit handen die met soepele, zekere bewegingen
het beste voortbrengen, dat zij kunnen bieden
om hun familie en gemeenschap van verwachte gaven te voorzien.

In hen herkende ik de ambachtsman, die de Franse Kathedralen bouwde, de Tempels uit het verre Oosten schiep,
en alles wat geest en hart van de mensheid in vervoering brengt.

Toen droomde ik, dat ik alle Kimchi potten gemaakt in het leven van één pottenbakker op elkaar zag klimmen.
In volmaakt evenwicht groeide de stapel door tot hoog in de lucht, de top raakte uit het zicht en bereikte mischien de hemel,
de "hemel" van hun inspiratie.

Onggi potten in het zuiden van Zuid Korea, Juli 1974.
Schoon gespoeld wachten zij op de Kimchi groenten, die daarin in de zon van herfst en winter zullen fermenteren.

Onggi potten bieden niet alleen ruimte voor Kimchi,
zij kunnen ook dienst doen als sterke muren.om binnen te wonen.

Sterke potten, sterke muren.

Op het erf van een pottenbakkers familie wachten de Kimchi potten op hun gebruik.
Tegen de heuvel aan de overkant de oplopende oven van een buurman pottenbakker.
Onder haar parapluie neemt Johnny de omgeving op.

Dia's juli 1974

Amsterdam augustus 2009

terug